Osadnictwo w gminie Jedwabno: lokacje wsi i pochodzenie nazw

Pierwsze wsie zakładali Krzyżacy. W 1383 roku lokowano Brajniki (20 lutego), Małszewo (19 stycznia) i Burdąg (17 lutego), a w 1388 roku Waplewo, jedyną wieś gminy leżącą w komturstwie elbląskim, a nie ostródzkim. Małga i Jedwabno istniały już wcześniej. Mieszkańcy dostawali ziemię na prawie chełmińskim, kilka lat zwolnienia z podatku i prawo połowu ryb małym sprzętem.

Drugą falę zapoczątkował książę Albrecht Fryderyk. Jednego dnia, 4 kwietnia 1571 roku, wydał przywileje założycielskie dla Szuci, Nart i Nowego Dworu, a rok później założył Warchały. Późniejsze były Dzierzki (1612), Dębowiec (1617), Witówko (1701, jako wieś szkatułowa) i Rekownica (1710). W zapisie założycielskim Witówka mieszkańcom zakazano strzelania do dziczyzny i kontaktów z kłusownikami.

Większość nazw wsi jest pochodzenia staropruskiego i wywodzi się od wód: Małga od dawnej nazwy Omulwi, Małszewo, Burdąg i Szuć od jezior, a Szuć także od słowa oznaczającego rybę. Nazwy późniejsze pochodzą zwykle od założycieli. Przegląd dziejów gminy: Jedwabno, historia w skrócie. O wsi, której już nie ma, przeczytasz w tekście Małga, a o jeziorach w tekście jeziora gminy.