Grodzisko Okrągła Góra nad jeziorem Kalwa

Grodzisko leży na zachodnim brzegu półwyspu Ostrów, między ramionami jeziora Kalwa, około 2 km na północny zachód od Pasymia. Nazwę zawdzięcza kształtowi przypominającemu ścięty stożek. Gmina datuje gród na VI-VIII wiek i wiąże go z plemionami Galindów; opracowanie archeologów wskazuje intensywne zasiedlenie w okresie ok. 700-850 roku, a wcześniej użytkowanie przez społeczności kultury kurhanów zachodniobałtyjskich. Gród spłonął, najprawdopodobniej w wyniku walk plemiennych.

Pierwsi badacze rozpoznali go w 1880 roku, wykopaliska prowadzono w latach 1961-1964 (bez publikacji wyników), a weryfikację podjął w latach 2016-2018 Uniwersytet Warszawski. W styczniu 2023 roku wydano monografię „Miejsce, które rodziło władzę. Gród z początków wczesnego średniowiecza w Pasymiu”. Miejsce związane z dziejami miasta (historia) i z jeziorem Kalwa; to teren archeologiczny, więc nie wolno tu prowadzić samowolnych poszukiwań.