Ruiny zamku krzyżackiego w Szczytnie

Zamek leży na wzgórzu pomiędzy jeziorami Domowym Dużym i Domowym Małym, w sąsiedztwie ratusza. Pierwszą drewniano-ziemną strażnicę, nazwaną Ortulfburg, zbudowano około 1350 roku; spłonęła w 1370 roku podczas najazdu litewskiego. W latach 1370-1390 Krzyżacy wznieśli w jej miejscu kamienny zamek na planie zbliżonym do kwadratu, ze studnią na dziedzińcu, fosą i przedzamczem.

Od zakonu do ruiny

Po likwidacji państwa zakonnego w 1525 roku w zamku rezydował starosta książęcy, a budowla służyła też jako kwatera podczas polowań. W latach 1579-1581 przeprowadzono gruntowną przebudowę pod nadzorem budowniczych z Królewca. W 1715 roku zamek był opuszczony, a w latach 1766-1792 rozebrano jego północno-wschodnie skrzydło i górne kondygnacje pozostałych. Przed II wojną światową na terenie przedzamcza wzniesiono gmach ratusza, a z dawnej warowni pozostała m.in. wysoka wieża zwana Wieżą Juranda, relikty zabudowy przedzamcza i fosa.

Odnowione ruiny

Prace rewitalizacyjne prowadzono od 2018 do maja 2021 roku, a wartość inwestycji wyniosła około 15,76 mln zł, z czego 80 procent pochodziło z dofinansowania unijnego. Odsłonięto m.in. skrzydło wschodnie z przejazdem bramnym, wieżę południowo-wschodnią i mury obronne z okrągłymi basztami, odtworzono studnię i fosę oraz zbudowano szklaną kładkę umożliwiającą wejście na dziedziniec bez schodów. W skrzydle północnym urządzono sale wystawiennicze. Praktyczne informacje o zwiedzaniu znajdziesz w haśle Zamek Krzyżacki - zwiedzanie, a literacką legendę zamku opisuje hasło Jurand i Szczytno w "Krzyżakach".