Wielbark - historia miasta w skrócie

Gmina Wielbark leży w południowej części powiatu szczycieńskiego. Według części źródeł już w latach 1317-1324 krzyżacka strażnica stanęła tu nad zakolem Omulwi, a gminna strona internetowa podaje czas około 1350 roku. Osada rozwijała się z kilku skupisk: Ostrówki przy zamku, Bartników, Wsi Karczmarskiej i Rud, gdzie wytapiano żelazo z rudy darniowej; kuźnica działała już w 1380 roku. W 1397 roku inwentarz zamku wymieniał m.in. hełmy, zbroje, tarcze i kusze oraz małe działo.

W połowie XVI wieku osada liczyła ponad 200 mieszkańców i odwiedzali ją przedstawiciele książęcego rodu Hohenzollernów. Prawa miejskie przyznano 21 lipca 1723 roku, ale pożary z lat 1743 i 1763 zniszczyły większość zabudowy. Po 1767 roku z polecenia Fryderyka Wielkiego osuszono podmokłą Łatanę i założono nowe wsie (zob. Bagno Łatany). W XIX wieku miasto słynęło z sukiennictwa, garbarstwa i targów, a dalsze dzieje opisuje wpis Wielbark w XIX i XX wieku.

Gmina przypomina też na swojej stronie o starożytnych dziejach okolicy: o rzymskich kupcach handlujących bursztynem, o Galindach i o Gepidach, związanych z tak zwaną kulturą wielbarską. Współczesny status miasta wrócił 1 stycznia 2019 roku. Zabytki: kościół św. Jana Nepomucena, kościół ewangelicki.